Persunas cun problems da sanadad

Tessì gia flaivel ed in sistem d’immunitad attatgà reageschan en moda bler pli sensibla sin las substanzas nuschaivlas en il fim da tubac. La consequenza: ils decurs da la malsogna s’accentueschan, novs problems da sanadad pon chaschunar.

Tgi è pertutgà spezialmain?

Umans cun malsognas da la via respiratorica (asma, malsogna cronicamain obstructiva dal lom – COPD) u malsognas cardiovascularas èn spezialmain sensibels per il fimar passiv. L’exposiziun envers il fimar augmenta:

  • la frequenza e la grevezza d’attatgas da asma
  • la perdita da la funcziun dal pulmun tar persunas cun COPD
  • la ristga d’infarcts dal cor e da culps tar umans cun malsognas existentas dal cor e da la circulaziun
  • inflammaziuns sistemicas, uschia ch’ils pertutgads daventan pli sensibels per auters scherms infectus

Quests effects sa laschan declerar tras las numerusas substanzas toxicas e stimulantas en il fim da tubac, tranter auter benzol, formaldehid, pulvra fina, acrolein, nitrosamins specifics per il tubac (TSNA) ed idrocarbons policlics (PAK). Questas substanzas han in effect stimulant, promovan inflammaziuns e pon per part chaschunar cancer. Tar umans cun tessids gia donnegiads – per exempel en las vias respiratoricas u en ils vaschs dal sang – pon ellas entrar anc pli levamain e chaschunar là donns pli gronds.

La perscrutaziun furnescha mussaments evidents

  • In studi da l’Universitad Oregon Health & Science mussa: Mieurs ch’èn exponidas cronicamain al fim passiv sviluppan deficits cognitivs, midadas da metabolissem en il tscharvè e perdan paisa dal corp – oravant tut animals masculins. Quai inditgescha ina sensibilitad augmentada da persunas neurologicamain preexistentas (Raber et al., 2021).
  • In studi da cohorta dals Stadis Unids cun passa 70’000 nunfimadras e nunfimaders cumprova: Tgi ch’è stà exponì permanentamain al fim passiv durant l’uffanza ha ina ristga ch’è 31 pertschient pli gronda da murir pli tard da COPD (Diver et al., 2018).

Per umans cun malsognas preexistentas è il fimar passiv spezialmain privlus.

Gia paucas quantitads da fim da tubac pon:

  • far vegnir mender malsognas existentas,
  • indeblir supplementarmain il sistem d’immunitad e
  • augmentar cleramain la ristga da grevas malsognas consecutivas.

Mintga furma d’evitar il fim da tubac protegia – ed è in pass impurtant per dapli sanadad e per dapli qualitad da viver.

Funtaunas:

  • Costantino, S. et al. (2024). Association between Second-Hand Exposure to E-Cigarettes at Home and Exacerbations in Children with Asthma. Children, 11(3), 356. https://doi.org/10.3390/children11030356
  • Diver, W. R., Jacobs, E. J., & Gapstur, S. M. (2018). Secondhand Smoke Exposure in Childhood and Adulthood in Relation to Adult Mortality Among Never Smokers. American journal of preventive medicine55(3), 345–352. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2018.05.005
  • Öberg, M. et al. (2010). Global estimate of the burden of disease from second-hand smoke. Weltgesundheitsorganisation. WHO-Link
  • Raber, J., Perez, R., Torres, E. R. S., Krenik, D., Boutros, S., Patel, E., Chlebowski, A. C., … Kisby, G. (2021). Effects of chronic secondhand smoke (SHS) exposure on cognitive performance and metabolic pathways in the hippocampus of wild‑type and human tau mice. Environmental Health Perspectives, 129(5), Article 057009. https://doi.org/10.1289/EHP8428